490 - « خاك در يار » الحمد للّه على معدلة السّلطان * احمدِ شيخ اويسِ حسنِ ايلخانى خانِ بن خان و شهنشاهِ شهنشاه‌نژاد * آنكه مىزيبد ، اگر جانِ جهانش خوانى ديده ناديده ، به اقبالِ تو ايمان آورد * مرحبا ! اى به چنين لطفِ خدا ارزانى ماه اگر بىتو برآيد ، به دو نيمش بزنند * دولتِ احمدى و معجزهء سُبحانى جلوهء بخت تو دل مىبرد از شاه و گدا * چشم بد دور كه هم جانى و هم جانانى برشكن كاكُلِ تُركانه كه در طالعِ تست * بخشش و كوشش خاقانىِ و چنگز خانى گرچه دوريم ، به يادِ تو قدح مىگيريم * بُعدِ منزل نَبُوَد در سفر روحانى از گُل پارسىام غنچهء عيشى نشكفت * حبّذا دجلهء بغداد و مىِ ريحانى سَرِ عاشق كه نَه خاكِ درِ معشوق بُوَد * كى خلاصش بُوَد از محنتِ سرگردانى اى نسيمِ سحرى ، خاكِ در يارِ بيار * تا كند حافظ ازو ديدهء دل نورانى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( منت خداى را كه از كردار سلطان احمد شيخ اويس حسن ايلخانى سپاس مىگزارم ) معنى بيت ( 2 ) ( پادشاه فرزند پادشاه و شاه شاهان از نسل شاه شاهان كه اگر او را روح عالم بخوانى شايسته است ) ديده ( چشم ) ناديده ( ديدار نكرده ) مرحبا ( آفرين - شبه جمله ) لطف خدا ارزانى ( شايسته محبت خداوندى ) بىتو برآيد ( بدون اجازه تو طلوع كند ) دو نيم ( تلميح به شق القمر از معجزات پيامبر اكرم ( ص ) ) دولت احمدى ( شكوه دولت محمدى و معجزهء صمدى ) هم جان و هم جانان ( هم جان پاك و هم محبوب جانهاى تمام عالم ) برشكن ( پرچين كن ) كاكل ( موى وسط سر ) كوشش ( جنگاورى ) دوريم ( جدا هستيم ) قدح ( كاسه شراب ) مىگيريم ( مىنوشيم ) بعد منزل ( دورى مكان ) روحانى ( جان و روح - شايد در اين زمان كه خواجه اين غزل را سروده سلطان احمد خارج از شيراز بوده است ) معنى بيت ( 8 ) ( از گل سرخ سرزمين پارس غنچهء خوشدلى براى من شكوفا نشده خوش باشد رود دجله و كنار آن و بوى شراب ناب سرزمين سلطان احمد كه اهل بغداد بوده است ) معنى بيت ( 9 ) ( عاشقى كه سرش خاك در معشوق نباشد كى آن سر از رنج سرگردانى رهايى مىيابد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - پيروزى و كاميابى ، همگام و همراه جناب‌عالى خواهد شد و اين نيت حتما برآورده و عملى مىگردد و ستاره اقبالتان در برج سعد و مبارك قرار دارد و جاى هيچ‌گونه نگرانى نيست و اين اضطراب بىجهت شما برخاسته از ترديد و عجله مىباشد . 2 - به شما تبريك مىگويم و اگر فرزندم شما را مىديدم ، مىگفتم : با خدا باش و با توكل بر او دلت را روشن گردان و از مهر و محبت نسبت به ديگران مانند باران بىدريغ باش . 3 - به زودى شاهد و مقصود را در آغوش خواهيد گرفت و او نيز از زندگى بسيار خوبى برخوردار مىشود به‌طورىكه همهء چشمها خيره مىگردد . در مسابقهء بزرگ زندگى در صدر شمارگان و جدول قرار مىگيريد . 4 - مسافر كارش انجام گرفته است ، بيمار تا 20 روز ديگر شفا مىيابد ، قرض حتما جبران مىشود ، خريدوفروش براى شما سودآور است تغيير شغل و كسب علم اگر خودتان مايليد حتما عملى مىگردد و مسافرتى عالى خواهيد رفت . 5 - بهترين رنگى كه شما را خوشحال مىكند ، رنگهاى نقره‌اى ، سفيد و براق است و تمام سنگهاى قيمتى هم براق هستند و قلب شما نيز روشن مىباشد پس اين قلب مهربان را با لجبازى و وسواس تيره نسازيد بلكه با تلاش و مهر ورزيدن صيقل دهيد كه شايسته محبت و مهر هستيد .